Anayasa Değişikliği ve Cumhurbaşkanlığı 29 Ekim 1923 akşamı saat 20:30’da Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde toplanan milletvekilleri, Teşkilat-ı Esasiye Kanunu‘nda (1921 Anayasası) değişiklik yaparak cumhuriyet rejimini ilan ettiler. Yapılan değişiklikle: İcra yetkisinin Cumhurbaşkanı ve Bakanlar Kurulu’nda olacağı kararlaştırıldı. Devletin başı olan Cumhurbaşkanı makamı oluşturuldu. Cumhurbaşkanı’nın halk tarafından seçilen TBMM tarafından seçileceği belirlendi. Mustafa Kemal’in Cumhurbaşkanı Seçilmesi Cumhuriyetin ilanından sonra TBMM’de cumhurbaşkanlığı seçimi yapılmıştır. Mustafa Kemal Paşa, yapılan gizli oylamada 158 milletvekilinin tamamından oyunu alarak Türkiye Cumhuriyetinin ilk Cumhurbaşkanı seçilmiştir. İsmet İnönü, ilk başbakan olarak atanmış, Fethi (Okyar) Bey, ilk meclis başkanı olarak seçilmiştir.   Cumhuriyetin İlanının Nedenleri Saltanatın kaldırılmasıyla birlikte devlet başkanlığı sorunu çıkması Devlet rejimi konusunda tartışmalar yaşanması Milli egemenliğin güçlendirme isteği Modern devlet yapısı kurulmak isteği Halkın siyasi bilinçlenmesi Sistemden kaynaklanan hükümet bunalımı sorunu Cumhuriyetin İlanının Sonuçları Cumhurbaşkanlığı makamı oluşturulmuş, devlet başkanlığı sorunu çözülmüştür. Anayasaya ”Devletin yönetim şekli Cumhuriyet’tir.” maddesi eklenmiş, böylece rejimin adı belirlenmiştir. Türk Milleti, cumhuriyet ile kendi yöneticilerini seçip belirleme hakkına sahip olmuşlardır. Cumhuriyetle Türk Milleti artık kendi kendilerini yönetecektir. Toplumsal ayrıcalıklar kaldırılmış, eşit vatandaşlık anlayışı kabul edilmiştir.   Not: Makale alıntı yapılarak objektif, bağımsız ve akademik olarak yazılmıştır. Mustafa UYSAL Araştırmacı-Yazar Kaynakça: Online Web Adresi- 29 Ekim 1923: Cumhuriyetin İlanı | Türk Tarih Arşivi https://turktarih.com/turkiye-cumhuriyeti/29-ekim-1923-cumhuriyetin-ilani/